Van alle controles die je in Nederland op een tweedehands auto kunt doen, is er één die de meeste miskopen voorkomt: de RDW tellerstandcontrole, beter bekend als NAP (Nationale AutoPas). Dit is de reden dat een Nederlandse autokoper een streepje voor heeft op de rest van Europa. Terwijl in veel landen het terugdraaien van de kilometerteller een goudmijn voor oplichters is, is dat bij een in Nederland geregistreerde auto ontzettend moeilijk geworden.

In dit artikel leg ik precies uit hoe de tellerstandcontrole werkt, hoe je het RDW-oordeel leest, waar het systeem sterk is en waar de zwakke plekken zitten. Want er is één plek waar je nog steeds voorzichtig moet zijn: de verse import. Laten we bij het begin beginnen.

Wat is de tellerstandcontrole (NAP)?

Sinds 1991 zijn garages en APK-keurpunten in Nederland wettelijk verplicht om de kilometerstand vast te leggen bij elke onderhoudsbeurt en elke keuring. Al die aflezingen komen centraal binnen bij de RDW. Dat betekent dat een auto die jarenlang in Nederland heeft rondgereden, een lange reeks tellerstanden achterlaat, netjes gedateerd.

Op basis van die reeks geeft de RDW een oordeel. Bij de gratis tellerstandcontrole zie je één van twee uitkomsten:

“logisch”: alle geregistreerde tellerstanden lopen netjes op in de tijd. Er is geen aanwijzing dat er met de teller is geknoeid.
“onlogisch”: er staat ergens in de reeks een lagere stand dan bij een eerdere meting. Met andere woorden, tussen twee registraties is de teller gedaald. Dat kan fysiek niet zonder ingrijpen, dus dit is een direct bewijs van terugdraaien.

Simpel gezegd: een auto kan geen kilometers “ontrijden”. Zodra een latere aflezing lager is dan een eerdere, weet je dat er iets niet klopt.

Zo lees je de reeks tellerstanden

Kijk niet alleen naar het eindoordeel, maar ook naar de losse aflezingen als je die kunt inzien. Een gezonde historie ziet er ongeveer zo uit:

Datum aflezing	Kilometerstand	Betekenis
03-2021	96.000 km	ok
04-2022	112.000 km	+16.000, normaal
05-2023	89.000 km	daling, teruggedraaid
06-2024	101.000 km	”gecorrigeerd” voor de verkoop

Elke daling tussen twee metingen is hard bewijs. Let daarnaast op een tweede, subtieler signaal: een kilometerstand die plotseling “op de rem gaat”. Reed de auto jarenlang 25.000 km per jaar en zakt dat opeens naar 3.000 km per jaar in de laatste periode voor de verkoop? Dat is een klassiek teken dat er kort voor de verkoop is gemanipuleerd, ook al blijft het oordeel technisch “logisch”.

Waarom rollback in Nederland zo moeilijk is

Het mooie aan het NAP-systeem is dat het zelfherstellend is. Een oplichter kan de teller fysiek terugzetten, maar zodra de auto weer bij een garage of APK komt, wordt de echte (hogere) stand weer geregistreerd. Op dat moment ontstaat er een daling in de reeks en verandert het oordeel in “onlogisch”. Het systeem betrapt de manipulatie dus vanzelf.

Dat is waarom rollback bij een puur Nederlandse auto vrijwel kansloos is. Elk werkplaatsbezoek van de afgelopen decennia is een controlepunt. Hoe ouder en beter onderhouden de auto, hoe dichter het net van aflezingen.

De uitzondering: verse import

Nu de zwakke plek. Het NAP-systeem kent alleen de kilometers die in Nederland (en sinds kort in enkele buurlanden) zijn geregistreerd. Bij een verse import begint de Nederlandse historie pas bij de invoer. Alles wat de auto daarvoor in het buitenland heeft gereden, is voor de RDW een blinde vlek, tenzij die data wordt gedeeld.

En laat import nou net het grote risicogebied zijn. Uit onderzoek onder geïmporteerde auto’s blijkt dat een fors deel verdacht is: in een steekproef van ruim 5.000 Duitse importen was ruim 21% “verdacht” en bleek bijna 11% daadwerkelijk teruggedraaid. Grof gezegd is dat ongeveer 1 op de 5 importen met een probleem. De gemiddelde schade voor de koper ligt rond de 1.900 euro. En import is groot: in 2024 werden ruim 254.000 auto’s ingevoerd, waarvan het merendeel (rond 59%) uit Duitsland.

Goed nieuws is dat de RDW het net aan het uitbreiden is:

Belgische tellerstanden worden meegenomen sinds 13 januari 2025;
Duitse aflezingen komen erbij vanaf februari 2026.

Die Duitse koppeling is groot, want die dicht het belangrijkste importlek. Maar let op: voor een auto die vóór februari 2026 uit Duitsland is geïmporteerd, blijft de buitenlandse historie onzichtbaar in de NAP. Voor die auto’s is extra onderzoek een must. Meer over de valkuilen bij invoer lees je in het artikel over een auto importeren naar Nederland en de BPM.

Wat te doen bij een verse import?

Vraag naar de complete buitenlandse historie: onderhoudsboekje, keuringsrapporten (in Duitsland de TÜV), en facturen.
Overweeg een betaald importrapport dat buitenlandse schade- en kilometerdata samenbrengt. Voor een import van een paar tientjes goed besteed.
Vergelijk de kilometerstand met de slijtage van het interieur: stuur, pedalen, bestuurdersstoel en versnellingspook.
Wees extra alert bij een import die verdacht snel na invoer wordt doorverkocht.

Waarom de kilometerstand zoveel waard is voor een oplichter

Misschien vraag je je af waarom mensen zoveel moeite doen om een teller terug te draaien. Het antwoord is simpel: geld. De kilometerstand is samen met het bouwjaar de belangrijkste prijsbepaler van een tweedehands auto. Bij een populaire compacte auto kan elke tienduizend kilometer minder honderden euro’s schelen in de vraagprijs. Een teller die van 190.000 naar 130.000 wordt gezet, kan de “waarde” van een auto met meer dan duizend euro opblazen.

Dat verklaart ook waarom manipulatie relatief vaak voorkomt bij goedkopere, veelverkochte modellen en bij importen: het is een simpele ingreep met een hoog rendement voor de verkoper, en een fikse strop voor de nietsvermoedende koper. De gemiddelde schade bij een teruggedraaide import ligt rond de 1.900 euro. Precies daarom is de tellerstandcontrole zo belangrijk: hij haalt het financiële voordeel voor de fraudeur weg.

Combineer de NAP met de rest van de RDW-gegevens

De tellerstandcontrole staat niet op zichzelf. Doe hem altijd samen met de gratis RDW Voertuiggegevens, die je ook op het kenteken opvraagt. Daar zie je of de auto als gestolen of voor export staat geregistreerd, of er terugroepacties (recalls) openstaan, en of de auto overgeschreven mag worden. Een “logische” tellerstand bij een auto die als export geregistreerd staat, is nog steeds geen auto die je zomaar moet kopen.

Cijfers vervangen je ogen niet

Zelfs een “logische” tellerstand is geen garantie dat de auto goed is. De NAP zegt iets over de kilometers, niet over verzwegen schade, roest of achterstallig onderhoud. Combineer de tellerstandcontrole daarom altijd met een fysieke inspectie en, waar nodig, een aankoopkeuring. In het algemene stappenplan tweedehands auto checken in Nederland staat de complete rondgang.

MotoPPI: alle controles in één app

De tellerstandcontrole is gratis, maar het is één puzzelstuk. Je wilt de RDW-gegevens, de kilometerhistorie, eventuele buitenlandse data en een inspectielijst voor precies dit model bij elkaar hebben. MotoPPI doet dat: de app bundelt historie uit meer dan 20 bronnen, geeft je een checklist op maat, schat reparatiekosten en levert onderhandelingsargumenten.

Je eerste controle is gratis. Download MotoPPI in de App Store en check die auto voordat je afspreekt.

Veelgestelde vragen

Is de tellerstandcontrole gratis?

Ja. De RDW biedt de tellerstandcontrole (NAP) gratis aan op basis van het kenteken. Je hebt er geen betaalde dienst voor nodig.

Wat betekent “onlogisch” precies?

Dat er in de reeks aflezingen ergens een lagere kilometerstand staat dan bij een eerdere meting. Dat kan alleen als de teller is teruggedraaid. Zo’n auto koop je niet zonder heel goede uitleg.

Werkt de NAP ook voor geïmporteerde auto’s?

Deels. De NAP kent alleen kilometers die in Nederland zijn geregistreerd. Belgische data zit erin sinds januari 2025, Duitse data vanaf februari 2026. Voor oudere importen blijft de buitenlandse historie een blinde vlek.

Kan een “logische” stand toch gemanipuleerd zijn?

Bij een puur Nederlandse auto is dat erg lastig. Wees wel alert op een stand die plotseling veel trager oploopt vlak voor de verkoop, en op verse importen waar de buitenlandse historie ontbreekt.

Wat als de verkoper geen kenteken wil geven?

Dan kun je de tellerstandcontrole niet doen en loop je blind. Zie dat als een groot waarschuwingssignaal en haak af.

RDW tellerstandcontrole: zo lees je de NAP-historie goed